Mübahisə və fikir ayrılıqları həyatın müxtəlif sahələrində yarana bilər. Ailə münasibətlərindən əmlak məsələlərinə, əmək münasibətlərindən biznes mübahisələrinə qədər bir çox vəziyyətdə tərəflər arasında anlaşılmazlıq meydana çıxa bilər. Belə hallarda mübahisənin həlli üçün mediasiya tərəflərə qarşılıqlı razılaşma yolu axtarmaq imkanı yaradır.
Bəs mediasiyanın üstünlükləri nələrdir? Nə üçün insanlar mübahisələrin həlli zamanı mediasiyaya müraciət edirlər?
Mediasiya nədir?
Mediasiya mübahisə edən tərəflərin neytral mediatorun köməyi ilə qarşılıqlı razılaşma əldə etməyə çalışdığı prosesdir. Mediator tərəflərdən heç birinin mövqeyini müdafiə etmir və mübahisə ilə bağlı qərarı özü vermir.
Proses zamanı tərəflər öz mövqelərini ifadə edir, qarşı tərəfin fikirlərini dinləyir və mümkün həll yollarını müzakirə edirlər.
Mediasiyanın əsas üstünlükləri
1. Mübahisənin sülh yolu ilə həllinə imkan yaradır
Mediasiyanın əsas məqsədlərindən biri tərəflər arasında qarşılıqlı razılaşmanın əldə olunmasına kömək etməkdir. Tərəflər öz mövqelərini açıq şəkildə ifadə edə və ortaq həll yolu axtara bilirlər.
Bu yanaşma xüsusilə gələcəkdə də münasibətləri davam edə biləcək şəxslər üçün əhəmiyyətlidir.
2. Tərəflərin özləri həll yolunda iştirak edir
Məhkəmə prosesindən fərqli olaraq, mediasiyada tərəflər mümkün həll variantlarının müzakirəsində fəal iştirak edirlər.
Yəni tərəflər üçün qəbul edilə bilən şərtlər müzakirə olunur və razılaşma yalnız onların iradəsi əsasında formalaşır.
3. Vaxt baxımından əlverişli ola bilər
Mübahisələrin məhkəmə yolu ilə həlli müəyyən vaxt tələb edə bilər. Mediasiya isə mübahisənin xüsusiyyətindən və tərəflərin əməkdaşlığından asılı olaraq daha çevik şəkildə həyata keçirilə bilər.
Bu səbəbdən tərəflər mübahisəni mümkün qədər konstruktiv şəkildə həll etmək üçün mediasiyaya üstünlük verə bilərlər.
4. Münasibətlərin qorunmasına kömək edə bilər
Ailə, əmək və biznes münasibətlərində mübahisənin həlli ilə yanaşı, tərəflər arasındakı münasibətlərin gələcəyi də vacib ola bilər.
Mediasiya zamanı tərəflərin bir-birini dinləməsi və qarşılıqlı anlaşma yaratması münasibətlərin tamamilə pozulmasının qarşısını almağa kömək edə bilər.
5. Məxfilik baxımından üstünlüklər təqdim edir
Mediasiyanın mühüm xüsusiyyətlərindən biri prosesin məxfiliyi ilə bağlı prinsiplərin mövcud olmasıdır. Tərəflər mübahisəni açıq qarşıdurmaya çevirmədən mediatorun iştirakı ilə müzakirə apara bilirlər.
Bu xüsusiyyət xüsusilə şəxsi, ailə və biznes məsələlərində əhəmiyyət daşıya bilər.
6. Müxtəlif mübahisələrdə tətbiq oluna bilər
Mediasiya müxtəlif xarakterli mübahisələrin həllində istifadə oluna bilər. Məsələn:
- ailə mübahisələri;
- əmlak mübahisələri;
- əmək mübahisələri;
- kommersiya mübahisələri;
- müqavilə ilə bağlı mübahisələr;
- digər mübahisələr.
Mübahisənin mediasiya üçün uyğun olub-olmaması isə konkret vəziyyət və qanunvericiliyin tələbləri nəzərə alınmaqla müəyyən edilir.
7. Qarşılıqlı razılaşma üçün imkan yaradır
Mediasiyada mediator tərəflər əvəzinə qərar vermir. Onun əsas rolu tərəflərin mübahisəni müzakirə etməsinə və mümkün həll yollarını müəyyənləşdirməsinə kömək etməkdir.
Tərəflər razılığa gəldikləri halda əldə olunan razılaşma müvafiq qaydada rəsmiləşdirilə bilər.
Mediasiya kimlər üçün faydalı ola bilər?
Mübahisəni uzunmüddətli qarşıdurmaya çevirmədən həll etmək istəyən şəxslər mediasiya imkanlarından yararlana bilərlər.
Məsələn, boşanma və digər ailə məsələlərində tərəflərin münasibətləri davam edə bilər. Əmək münasibətlərində işçi və işəgötürən arasında yaranan fikir ayrılığının həlli vacib ola bilər. Biznes sahəsində isə tərəflər mübahisəni həll etdikdən sonra əməkdaşlıqlarını davam etdirmək istəyə bilərlər.
Bu hallarda mediasiya tərəflərə danışıqlar aparmaq və qarşılıqlı məqbul həll yolu tapmaq üçün imkan yarada bilər.
Mediasiyada razılaşmaq məcburidirmi?
Xeyr. Mediasiyanın əsas xüsusiyyətlərindən biri tərəflərin razılaşmasının könüllülüyü ilə bağlıdır. Mediator tərəfləri müəyyən qərarı qəbul etməyə məcbur etmir.
Əsas məqsəd tərəflərin öz iradələri ilə razılığa gəlməsinə şərait yaratmaqdır.
Nəticə
Mediasiyanın üstünlükləri arasında mübahisələrin sülh yolu ilə həllinə imkan yaratması, tərəflərin prosesdə fəal iştirak etməsi, qarşılıqlı razılaşma üçün şərait formalaşdırması və münasibətlərin qorunmasına kömək edə bilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Mübahisəniz varsa və məsələni qarşılıqlı anlaşma yolu ilə həll etmək istəyirsinizsə, mediasiyanın sizin vəziyyətiniz üçün uyğun olub-olmadığı barədə peşəkar məlumat əldə edə bilərsiniz.
Zəngilan 1 Saylı Mediasiya Təşkilatı olaraq mübahisələrin həlli prosesində tərəflərə peşəkar və neytral mediasiya dəstəyi göstəririk.
